Հարցազրույցներ
Սա օրինականացված կատարյալ բռնություն է երեխաների նկատմամբ. Վրեժ Շահրամանյան
Սա օրինականացված կատարյալ բռնություն է երեխաների նկատմամբ. Վրեժ Շահրամանյան 17/05/202025

Ազգային ժողովն ընդունեց Լանզարոտում ստորագրված «Սեռական շահագործումից եւ սեռական բնույթի բռնություններից երեխաների պաշտպանության մասին» Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիան վավերացնելու հարցը: Այս հոդվածում ներառված է նաեւ սեռական կողմնորոշում հասկացությունը, ըստ որի, պետությունը պարտավորվում է ապահովել երեխայի կողմից իր սեռական կողմնորոշումը ընտրելու եւ այդ հիմքով խտրականությունից պաշտպանվելու իրավունքը: Այս մասին «Իրավունքը» զրուցեց բժիշկ-սեքսոպաթոլոգ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ ՎՐԵԺ ՇԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ հետ: – Պարոն Շահրամանյան, ըստ էության, այս կոնվենցիան հիշեցնում է հայտնի անեկդոտը, որ երբ երեխան ծնվում է, ծնողներից հարցնում են, թե ի՞նչ սեռի է, ասում են՝ կմեծանա ինքը կորոշի: Այստեղ վտանգ չե՞ք տեսնում՝ առնվազն երեխաների անմեղ հոգին այլասերելու առումով:

Ազգային ժողովն ընդունեց Լանզարոտում ստորագրված «Սեռական շահագործումից եւ սեռական բնույթի բռնություններից երեխաների պաշտպանության մասին» Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիան վավերացնելու հարցը: Այս հոդվածում ներառված է նաեւ սեռական կողմնորոշում հասկացությունը, ըստ որի, պետությունը պարտավորվում է ապահովել երեխայի կողմից իր սեռական կողմնորոշումը ընտրելու եւ այդ հիմքով խտրականությունից պաշտպանվելու իրավունքը: Այս մասին «Իրավունքը» զրուցեց բժիշկ-սեքսոպաթոլոգ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ ՎՐԵԺ ՇԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ հետ:

​​​​​​

– Հոնքը շտկելու փոխարեն՝ աչքն են վնասելու: Մի երեւույթից խոսելուց առաջ պետք է հասկանալ՝ ինչ է այն ընդհանրապես. սեռական կողմնորոշումը բազմաբաղադրիչ հասկացություն է, եւ այդ տարիքի երեխաներին ամենեւին պետք չէ ծանրաբեռնել իրենց տարիքին բացարձակապես չհամապատասխանող, անհարկի ինֆորմացիայով: 

– Օրինակներով խոսենք՝ երբ տատիկը տղա թոռնիկին ասի՝ ուտեմ-ուտեմ էն-էն...Ստացվում է, որ թոռնիկը ոստիկանություն է զանգելու սեռական բռնությունից պաշտպանվելու համար: Էլ չեմ ասում՝ հոր եւ դստեր հարաբերությունների մասին, որտեղ յուրաքանչյուր դրվագ՝ գրկախառնություն, պարզապես, գրկին նստեցնել, հագուստն ուղղել, լողացնել եւ այլն, այսօրվա բնորոշմամբ՝ կարող է դիտարկվել բռնություն: Չե՞ք կարծում, որ սա աբսուրդի ժանրից է:

– Աբսուրդից  զատ, այլ խնդիր էլ կա: Ինչպե՞ս կվարվի երեխան այն բանից հետո, երբ դպրոցում իր գլուխը հետեւողականորեն լցնեն «բռնականխարգելիչ» զգուշացումներով: Խնդիրն այն է, որ ովքեր են իրագործելու այդ դասընթացները: Եվ ամենակարեւորը՝ ինչպես: Երեխաներին սեռական բռնությունից ապահովագրելը, իհարկե, բարի միտում ունի: Բայց ցանկացած բարի միտում սխա՛լ մատուցման դեպքում ու սխա՛լ մարդկանց ձեռքում կարող է լրջորեն վնասել՝ հետագայում հանգեցնելով այլեւայլ սեռական շեղումների: Օտարածին, չտեղայնացված ծրագրերով ներթափանցելով դպրոց եւ «լուսավորելով»` երեխաներին հետագայում կարող ենք լուրջ եւ անդառնալի խնդիրների բախվել: Մերժելի է: 

- Ի՞նչ է հուշում Ձեր փորձը, արդյոք մեր իրականությունում ունենք սեռական շահագործումից եւ սեռական բնույթի բռնությունների զոհ երեխաների կատաստրոֆիկ թիվ:

– Խնդիրը, իհարկե, առկա է:  Բացառել, որ Հայաստանում նման դեպքեր չկան, ճիշտ չէ, բայց կարիք չկա գույները խտացնել, մի քանի մարդկային դժբախտություններ ընդհանրացնել ու պիտակավորել մի ամբողջ ազգի: Ուստի՝ խնդրին պետք է նայել ավելի զգոն եւ սթափ աչքերով՝ խուսափելով վտանգավոր ծայրահեղություններից: 

– Ձեր գնահատմամբ՝  ո՞վ պետք է մշակի կրթական այդ ծրագիրը, որովհետեւ նրանք, ովքեր այսօր զբաղվում են նման կրթական հարցերով, հիմնականում ԼԳԲՏ-ականների իրավունքները պաշտպանող կազմակերպություններն են:

– Ընդհանրապես, սեռական դաստիարակության, բռնության հարցերը պետք քննարկվեն մասնագետների մասնակցությամբ, ընդ որում՝ թեմային տիրապետող եւ մասնագիտական ասելիք ունեցող: Սիրողական քննարկումները կարող են տհաճ եւ ճակատագրական հետեւանքներ ունենալ. տարրական եւ միջին դասարանների աշակերտներին դպրոցներում համառորեն տեղեկացնելու են սեռական օրգանների, սեռական հարաբերությունների, սեռական բռնության եւ սեռական շահագործման մասին: Սա ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ օրինականացված կատարյալ բռնություն երեխաների նկատմամբ: Ո՞ր տարիքից են երեխաներին ներգրավելու հիշյալ դասընթացներին, որպեսզի նրանց մոտ սեռականի առնչությամբ չձեւավորվի անհարկի եւ անառողջ հետաքրքրասիրություն, որի դեպքում ոչ թե խնդիր կլուծենք, այլ նոր վտանգներ կներմուծենք: Ի դեպ, սեռական դաստիարակությունը ոչ մի կապ չունի երեխաների սեռական բռնության կանխարգելիչ միջոցառումների հետ: Իրականում երկու բացարձակապես տարբեր ուղղություններ են ՝ իրենց յուրահատուկ մեթոդաբանությամբ

– Այս մասին շատ է խոսվել, բայց կրկին հստակեցնենք՝ ո՞ր տարիքից եւ ինչպե՞ս է պետք խոսել երեխայի հետ՝ սեռական դաստիարակության մասին:

– Սեռական դաստիարակությունը ընդհանուր դաստիարակության անբաժանելի մասն է, հետեւաբար, այն պետք է սկսել  կյանքի առաջին օրերից: Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում երեխան տեղեկանում է սեռական կյանքի զանազան երեւույթների մասին՝ յուրաքանչյուր տարիքում՝ համապատասխան չափաբաժնով: Կարեւոր է չափի զգացումը: Եթե երեխաներն այդ մասին չիմանան ազնվորեն, ապա կտեղեկանան անառողջ ճանապարհով: Սեռական դաստիարակությունը շատ ավելի լայն խնդիր է, քան երեխաների աշխարհ գալու հարցը:

– Չե՞ք կարծում, որ «չի կարելիները» փոխարինելով պարտադիր դասավանդման առարկայի՝ արդյունքում կունենանք այն, որ երեխաներին դպրոցում հետաքրքրելու է բացառապես ուսուցչի մարմինը, այլ ոչ թե դասավանդած առարկան: Սա սեռական բռնության ձեւ չէ՞:

– Չի բացառվում: Մի շատ կարեւոր հանգամանք էլ կա. հաշվի չեն առել տարիքային գործոնը, որ անչափ կարեւոր է: Երեխայի զարգացումը երբեք ուղղագծային չէ, այն ունի իր տատանումները, զգայուն շրջանները, հոգեսեռական զարգացման տարիքային առանձնահատկությունները: Այդ տարիքում երեխան դեռ պատրաստ չէ նմանատիպ ինֆորմացիա յուրացնելու: Բացի այդ, սեռական ոլորտի թեմաներից կարող է խոսել  միայն այն մասնագետը, որն ունի համապատասխան որակավորում եւ մասնագիտացում: Հակառակ դեպքում, հոնքը շտկելու փոխարեն աչքն է վնասվելու: Չմտածված քայլերի, այդ տեսակի եւ որակի անառողջ «լուսաբանումների» հետեւանքով կարող է  խաթարվել   երեխայի հոգեսեռական զարգացումը՝  վաղաժամ եւ անառողջ սեռական հետաքրքրությունների տեսքով:

Նյութի աղբյուր՝ iravunk.com

 հեղինակ ՝ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այլ հոդվածներ
Հանուն ինչի՞, կամ՝ ի՞նչ է կատարվում Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի հիմնական ֆոնդերում
Հանուն ինչի՞, կամ՝ ի՞նչ է կատարվում Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի հիմնական ֆոնդերում
Շուշիի ազատագրման օրը Քոչարյանի բանտում գտնվելը՝ բոլորիս ամոթն է։
Շուշիի ազատագրման օրը Քոչարյանի բանտում գտնվելը՝ բոլորիս ամոթն է։
Երևի այս կառավարությունն ալերգիա ունի զոհված զինծառայողների ընտանիքներից. Մարգարիտա Խաչատրյան, «Մառոզ Մարգո»
Երևի այս կառավարությունն ալերգիա ունի զոհված զինծառայողների ընտանիքներից. Մարգարիտա Խաչատրյան, «Մառոզ Մարգո»
Եթե մենք ունենք օրը երեք տուփ սիգարետ ծխող 30 տարեկան մարդ, ինքը պոտենցիալ չփրկվող պացիենտ է, կարող ենք ասել, որ երիտասարդի մահ կունենանք. Թորոսյան
Եթե մենք ունենք օրը երեք տուփ սիգարետ ծխող 30 տարեկան մարդ, ինքը պոտենցիալ չփրկվող պացիենտ է, կարող ենք ասել, որ երիտասարդի մահ կունենանք. Թորոսյան
Եթե պատերազմ սկսվի` «Ryanair»-ը իր ինքնաթիռները կվերցնի ու կգնա. կարծիք
Եթե պատերազմ սկսվի` «Ryanair»-ը իր ինքնաթիռները կվերցնի ու կգնա. կարծիք